W dziale | Kultura

Pamięci straconych w Wigilię

Opublikowany 04.01.2012

Przedstawiciele Lubartowa dołączyli do licznej grupy osób, dorosłych i młodzieży, zebranych w Lublinie przy pomniku na Kalinowszczyźnie. 23 grudnia po raz trzeci, z inicjatywy Koła Przewodników Miejskich i Terenowych przy Oddziale Miejskim PTTK w Lublinie, uczczono pamięć ofiar jednej z pierwszych niemieckich egzekucji w Lublinie. W uroczystości wzięli udział: Janusz Bodziacki Burmistrz Miasta Lubartów, prezes Lubartowskiego Towarzystwa Regionalnego Maria Kozioł oraz wicestarosta Jacek Zalewski. O wydarzeniach tych napisała Maria Kozioł:
„Na tablicy wzniesionego i poświęconego 20 czerwca 2001 r. pomnika, napis głosi: „W miejscu uświęconym krwią Polaków, więźniów Zamku Lubelskiego, rozstrzelanych przez hitlerowskiego okupanta w dniu 23 grudnia 1939 roku.” W egzekucji zginęło wówczas dziesięciu przedstawicieli lubelskiej inteligencji, wśród których znajdował się starosta powiatu lubartowskiego Tadeusz Illukiewicz.
W czasie odczytanego apelu pamięci zapalono 10 zniczy, a delegacje różnych instytucji, oddając hołd zamordowanym ich przedstawicielom, złożyli wiązanki kwiatów. Modlitwę w ich intencji poprowadził rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, ks. prof. hab dr Stanisław Wilk.
Przypomnijmy pokrótce lubartowskiego Starostę:
Tadeusz Illukiewicz był ostatnim starostą powiatu lubartowskiego
w latach II Rzeczypospolitej (1937-1939). Urząd swój sprawował ze szczególnym zaangażowaniem. Wyróżniała go znajomość problemów rolnictwa i gospodarki komunalnej. Swoje bogate doświadczenie, zdobyte wcześniej
w wieloletniej służbie państwowej i samorządowej, z ofiarnością wykorzystywał w lubartowskim terenie. Przejawiało się to, między innymi: w inicjatywie szeroko zakrojonych robót melioracyjnych w powiecie, przyśpieszeniu elektryfikacji kilku osad wiejskich (począwszy od Niemiec), zwiększeniu środków budżetowych na inwestycje rolnicze (młyny wodne i parowe, gorzelnie, garbarnie, olejarnie, mleczarnie). Włożył też wiele wysiłku w rozwój szkolnictwa powszechnego i zawodowego oraz oświaty pozaszkolnej na ziemi lubartowskiej. Mocno zabiegał o podniesienie stanu sanitarnego, jak również estetyki wsi i miast.
Ponadto starosta Illukiewicz systematycznie brał udział w uroczystościach okolicznościowych i państwowych, w tym w obchodach dwudziestej rocznicy odzyskania niepodległości 11 listopada 1938r.. Niedługo potem – 27 listopada tegoż roku, z inicjatywy Starosty zorganizowano w Lubartowie uroczyste przekazanie broni, dla dowództwa 8. Pułku Piechoty Legionów w Lublinie, zakupionej ze zbiórki społecznej na rzecz Komitetu Powiatowego Funduszu Obrony Narodowej. Starosta czynnie też uczestniczył w zebraniach organizacji społecznych i patriotycznych istniejących w powiecie. Wspomagał moralnie
i materialnie Koło Polskiej Macierzy Szkolnej, Chór „Lutnia Kościelna”. Towarzystwo Popierania Pracy Kulturalno-Społecznej, Stowarzyszenie „Rodzina Urzędnicza”.
W dniu 11 listopada 1937r. prezydent Rzeczypospolitej nadał Tadeuszowi Illukiewiczowi Złoty Krzyż Zasługi, na wniosek wojewody lubelskiego. Natomiast 14 maja 1938r. z rąk wojewody, starosta Illukiewicz otrzymał Medal za Długoletnią Służbę.
W czasie wojny obronnej i w pierwszych dniach okupacji hitlerowskiej Starosta Lubartowski trwał na stanowisku, odpowiadając za gospodarkę powiatu i za zaopatrzenie ludności.
Dnia 9 listopada 1939r. Tadeusz Illukiewicz został aresztowany przez niemiecką policję we własnym mieszkaniu w Lublinie i osadzony w dużej celi nr 17 na Zamku Lubelskim. Przebywając w niej przez 44 dni, swoim zachowaniem wpływał na wytworzenie atmosfery spokoju i opanowania.
W Wigilię Świąt Bożego Narodzenia w dniu 23 grudnia 1939r. (przed 1939r. Wigilii nie odchodzono w niedzielę) więźniowie celi nr 17 przygotowywali wspólną kolację. W tym czasie strażnik więzienny wyczytał 10 nazwisk, wśród których znajdował się Tadeusz Illukiewicz. Wywiezieni na cmentarz żydowski, przy ul. Kalinowszczyzna, bez sądu i wyroku, zostali rozstrzelani przez pluton egzekucyjny.
Tadeusz Illukiewicz z grupą współwięźniów stali się ofiarami jednej
z pierwszych zbiorowych w Lublinie egzekucji inteligencji polskiej.”

Maria Kozioł

Autor:

<- zobacz inne artykuły tego autora (3929).


Skontaktuj się z autorem

Pozostaw opinię

Musisz być zalogowany/a, aby móc komentować.