Grzegorz Kłoda urodzony w Lubartowie laureatem prestiżowej nagrody Europe 40 Under 40

Pochodzący z Lubartowa architekt i projektant wnętrz Grzegorz Kłoda, założyciel autorskiej pracowni GK-Atelier z Wrocławia, znalazł się w gronie laureatów międzynarodowego programu Europe 40 Under 40. To jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień dla młodych architektów i designerów, przyznawane corocznie wyłącznie 40 projektantom z całej Europy, których działalność uznawana jest za szczególnie wpływową dla przyszłości architektury, designu i współczesnej kultury przestrzeni.

Program organizowany jest przez The European Centre for Architecture Art Design and Urban Studies oraz The Chicago Athenaeum Museum of Architecture and Design.

Twórczość Grzegorza Kłody od lat wymyka się prostym klasyfikacjom i coraz częściej można ją określić jako jeden z najbardziej wyrazistych przykładów współczesnej awangardy w polskiej architekturze. Jego projekty balansują pomiędzy architekturą parametryczną, organiczną rzeźbą przestrzenną, nowoczesnym designem, teatralnością oraz prospołecznym myśleniem o mieście. Charakterystyczne dla jego stylu są płynne, miękkie formy, światło budujące atmosferę oraz świadome operowanie emocjami użytkownika.

Jednocześnie projekty GK-Atelier nie powielają schematów. Każda realizacja tworzona jest indywidualnie i wynika bezpośrednio z lokalnego kontekstu, potrzeb mieszkańców oraz charakteru miejsca. Kłoda od lat podkreśla, że architektura nie powinna ślepo podążać za trendami ani kopiować globalnych wzorców estetycznych. Według niego dobra przestrzeń publiczna musi być „szyta na miarę” pod lokalsów.

W procesie projektowym ogromną rolę odgrywają analizy potrzeb lokalnych społeczności, konsultacje oraz obserwacja sposobu funkcjonowania przyszłych użytkowników. Szczególnie widoczne jest to w projektowaniu bibliotek publicznych, które w realizacjach GK-Atelier przestają być wyłącznie miejscem przechowywania książek. Stają się przestrzeniami spotkań, edukacji, odpoczynku, integracji i budowania relacji społecznych. Projektant konsekwentnie rozwija ideę biblioteki jako współczesnego „trzeciego miejsca”, odpowiadającego na realne potrzeby  użytkowników.

Sam wielokrotnie podkreślał, że architektura nie powinna być jedynie estetycznym tłem codzienności, ale narzędziem pozytywnie wpływającym na jakość życia ludzi oraz ich emocje. Jednocześnie otwarcie sprzeciwia się coraz popularniejszej narracji części środowiska architektonicznego oraz krytyków mówiącej, że „architektura nie musi wyglądać”. Według Kłody estetyka i funkcjonalność nigdy się nie wykluczają, a architektura od zawsze była i pozostanie dziedziną sztuki.

Jednym z najważniejszych obszarów działalności Grzegorza Kłody pozostaje projektowanie bibliotek, z którym związany jest od wielu lat również jako międzynarodowy konsultant. Współpracuje z bibliotekami narodowymi w Europie oraz organizacjami i stowarzyszeniami bibliotekarskimi. Bierze udział w konferencjach poświęconych przyszłości bibliotek oraz zmianom społecznym zachodzącym w przestrzeniach publicznych.

Potwierdzeniem międzynarodowego znaczenia jego działalności są również sukcesy polskich bibliotek projektowanych przez GK-Atelier. Biblioteka Bioteka oraz Biblioteka Nowy Horyzont jako jedyne polskie biblioteki znalazły się na Long List konkursu IFLA Public Library od the Year Award , uznawanego za najbardziej prestiżowe wyróżnienie dla bibliotek na świecie. Konkurs ten ocenia nie tylko samą architekturę, ale również wpływ społeczny, innowacyjność oraz sposób funkcjonowania instytucji. W poprzednich latach zwyciężały w nim takie realizacje jak Oodi Helsinki Central Library, Deichman Bjørvika czy Beijing Library.

Zdaniem wielu obserwatorów Grzegorz Kłoda skutecznie zredefiniował sposób myślenia o bibliotekach w Polsce. Co istotne, nie jest to wyłącznie subiektywna ocena środowiska. Potwierdzają to statystyki publikowane przez same instytucje. Biblioteki zaprojektowane przez GK-Atelier praktycznie zawsze notują wyraźny wzrost liczby użytkowników, aktywności społecznej oraz zainteresowania mieszkańców po zakończeniu modernizacji. Szczególnie ważne jest jednak to, że w większości przypadków nie okazuje się to jedynie krótkotrwałym efektem zainteresowania nową aranżacją wnętrz. Wzrost frekwencji oraz aktywności użytkowników utrzymuje się również w kolejnych miesiącach i latach funkcjonowania bibliotek. Zdaniem projektanta pokazuje to, że odpowiednio zaprojektowana przestrzeń nie tylko przyciąga nowych odbiorców, ale przede wszystkim potrafi zatrzymać ich na dłużej, budując realną więź pomiędzy mieszkańcami, a instytucją kultury. To właśnie ten długofalowy wpływ na sposób korzystania z biblioteki Grzegorz Kłoda uznaje za jeden z najważniejszych wyznaczników dobrze zaprojektowanej architektury publicznej.

Charakterystycznym elementem działalności pracowni jest również umiejętność tworzenia wyrazistej architektury przy stosunkowo ograniczonych budżetach inwestycyjnych. Wiele projektów GK-Atelier realizowanych jest w mniejszych miejscowościach, gdzie możliwości finansowe bywają znacznie bardziej ograniczone niż w dużych metropoliach. Kłoda wielokrotnie podkreślał, że kluczem do dobrej architektury nie są ogromne budżety, lecz kreatywność, odwaga projektowa oraz umiejętność budowania silnej idei przestrzeni.

Obecnie projektant rozwija również działalność międzynarodową w Azji. Wspólnie z dr Mayasari Abdul Majid, współzałożycielką Global Librarians oraz członkinią Standing Committee IFLA School Libraries Section, pracuje nad projektem biblioteki szkolnej w Kuala Lumpur. W ramach współpracy prowadzone są również badania dotyczące uniwersalnych rozwiązań architektonicznych dla współczesnych bibliotek szkolnych i edukacyjnych.

Istotną rolę w kształtowaniu wrażliwości projektowej Grzegorza Kłody odegrał również świat mody i współczesnego designu. Od najmłodszych lat inspiruje się twórczością Arkadiusa, najbardziej rozpoznawalnego polskiego projektanta mody na świecie. Po latach miał okazję poznać swojego idola osobiście, a dziś regularnie prowadzą rozmowy dotyczące współczesnego designu, estetyki i kierunków rozwoju sztuki użytkowej. Arkadius pozostaje również jednym z pierwszych recenzentów projektów GK-Atelier. Jak podkreśla Kłoda, to właśnie dzięki tej inspiracji jego architektura często przypomina scenografię, posiada nutę teatralności i stara się nieść ze sobą wyraźny przekaz emocjonalny oraz kulturowy. Podobnie jak w przypadku twórczości Arkadiusa, określanej często mianem „mody, która stała się sztuką”, architektura GK-Atelier ma wywoływać emocje, budować narrację i pozostawiać odbiorcę z czymś więcej niż wyłącznie estetycznym doświadczeniem przestrzeni. 

Na pytanie o ulubionych architektów, bez wahania wskazuje Bjarke Ingelsa jako ikonę obecnych czasów, natomiast w Polsce Jana Kantego Pawluśkiewicza.

Działalność Grzegorza Kłody coraz częściej wskazywana jest również jako przykład architektury realnie wspierającej popularyzację czytelnictwa w Polsce. Projektowane przez niego biblioteki przyciągają nowych użytkowników nie tylko poprzez ofertę instytucji, ale również samą atmosferą i charakterem przestrzeni. Według projektanta współczesna biblioteka musi najpierw zachęcić człowieka do wejścia, zatrzymania się i spędzania czasu, dopiero później może skutecznie promować kulturę i czytelnictwo. Jego realizacje pokazują, że atrakcyjna, emocjonalna i dobrze zaprojektowana przestrzeń może stać się jednym z najskuteczniejszych narzędzi budowania nowych nawyków czytelniczych oraz przyciągania młodszych pokoleń do świata książek.

Pracownia GK-Atelier działa od 2016 roku i realizuje projekty w Polsce oraz za granicą. Studio specjalizuje się w projektowaniu bibliotek, wnętrz publicznych oraz autorskich rozwiązań opartych na nowoczesnych technologiach projektowych oraz progresywnym myśleniu o realizacji potrzeb społeczności lokalnych. Projekty pracowni były wielokrotnie publikowane w międzynarodowych mediach branżowych oraz nagradzane w konkursach związanych z architekturą, designem i przestrzeniami kultury.